29/06/2022

Kütahya Ekspres Gazetesi

Kütahya’nın gündemi dürüst haber kaynağı

EKONOMİK DURUM VE KİRA TESPİTİ

            Tüm dünyayı etkisi altına alan COVİD-19 pandemisi beraberinde birçok sıkıntıyı getirmiş olmakla, pandeminin etkisinin azalması neticesinde ekonomik sıkıntılar ile döviz kurlarındaki sert hareketler ile birlikte birçok kiracı, ev sahibi ile kiralanan taşınmazının kira artışında sıkıntı yaşamaktadır.

            Döviz kurlarındaki hareketlilik ile hayat pahalılığından konut fiyatları ile konut kiraları da etkilenmiş ve birçok vatandaşımız barınma sıkıntısı ile karşı karşıya kalmış durumdadır. Kiralanan taşınmaza dair fahiş fiyat artışları ve bu artışlar karşısında korumasız konumda olduğu düşünülen kiracılar açısından hukukumuzdaki mevcut düzenlemeler dikkate alınmalı ve hukuki yardım ile sorunların aşılması tercih edilmelidir.

            Sözleşme serbestisi hususu göz önünde bulundurularak, kira sözleşmesinin tarafları başlangıç aşamasında kira bedelini dilediği gibi belirleyebilir. Ancak sözleşme serbestisi meselesi, kuruluş aşamasına ilişkin olup; yenilenen kiralama dönemlerine dair taraflar arasında görüş birliğine varılması esastır. Yani salt bir tarafın iradesi ile kira bedelinin belirlenmesi hususu söz konusu olamaz.

            Yasa koyucunun bu duruma ilişkin yapmış olduğu düzenleme tam olarak günümüzde işlerlik kazanmış ve zayıf konumda yer alan kiracının korunması gayesi güdülmüştür. Yasa koyucu, kira bedelinin fahiş oranda artırılması yolu ile kiracının zor durumda kalması hususuna dayanarak, kira bedelinin belirlenmesi hususunda sınırlama getirmiştir. Tarafların özgür iradeleri ile kira artışını yapmaları hususunda herhangi bir yasal engel bulunmamakta iken; artış oranı, bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksi(TÜFE) oranının geçmemelidir. Taraflar arasında kira bedeline ilişkin bir anlaşma yapılmış ise; yenilenen kira döneminde uygulanacak kira bedeli bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki 12 aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek şartıyla geçerli olur. Daha önce bu oran, üretici fiyat endeksindeki artışa göre belirlenmekte iken; 2019 yılında yapılan değişiklikle tüketici fiyat endeksindeki 12 aylık ortalama sınır olarak belirlenmiştir.

            Kira bedelinin artış oranı hususunda taraflar arasında herhangi bir anlaşmanın mevcut olmaması durumunda, taraflar bedelin tespitini mahkemeden talep edebilir. Taraflar arasında kira artışı oranına dair anlaşmazlık hususu mevcut ise, sözleşmenin süresi önem arz etmeksizin mahkemeden kira bedelinin tespiti talep olunabilir. Fakat sözleşme 5 yıldan fazla süreli ise taraflar arasında kira artış oranına ilişkin anlaşma olsa bile, yine mahkemeye başvuru yapılmak suretiyle yeni kira bedeli tespiti talep edilebilir.

            Yasamızda bu davanın açılması için herhangi bir süre konulmamıştır ve her daim söz konusu davanın açılması mümkündür. Davanın açılması hususu, yeni kira bedelinin hangi döneme uygulanacağı hususunda belirleyicidir. Söz konusu davalarda görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise sözleşmenin ifa edildiği yer mahkemesidir. Teknik detayları olan söz konusu davanın açılması ve devamı esnasında hukuki yardımdan faydalanılması gerekmektedir.

Av. Rıdvan ÇAKIR