12/08/2022

Kütahya Ekspres Gazetesi

Kütahya’nın gündemi dürüst haber kaynağı

ENFLASYON-FAİZ-KUR SARMALI

Faiz neden ve enflasyon sonuç tezi ile harekete geçen Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) Eylül 2021 den başlayarak 19% olan politika faizini 14% ye kadar çeri çekti. Bu süreçte, faiz indirimi ile birlikte hemen hemen tüm risk verilerinin faizler ile ters orantılı olarak yükseldiğini gördük. Hatta bununla ilgili olarak kıymetli hocalarımızın paylaştığı tablolar var ki bu basit tablolarda açıkça pek çok şey için cevapları görülebiliyoruz.

                İlk tablo Mahfi hocamıza ait ve hocamızın, tüm bunların birbirini tetikleyen riskler olduğu düşüncesine bende katılıyorum. Global düzeydeki fiyat yükselişleri, pandemi, tedarik krizi vs. adına ne dersek diyelim, neticede, yükseliş eğiliminde bir enflasyon ortamı var zaten. Eğer doğru silahlar ile enflasyona müdahale etmiyorsak bu durum riskleri artıracaktır ister istemez. Artan riskler, kurlarda da yükseltici etki yapar. Neticede kurları kontrol altına almamız gerekiyor ki bu ayrı ele alınması gereken bir sorun.  Mevcut durumda ülkemizde, kurlardaki yükselişte enflasyonu yükseltecektir. Kur artışları ile birlikte yine diğer riskler artar ve yine başa dönerek birbirini tetikleyen olumsuz durumları yaşarız. Sonuç olarak bu kısır döngüden kurtulmakta her geçen gün daha da zor bir hal alacaktır.


Mahfi Eğilmez

Bu tablodan anlaşılan enflasyon ve faiz arasında ki neden sonuç ilişkisinin düşünülenden farklı olduğunu ortaya koyuyor aslında. Enflasyon yükseliyorken faizi indirmek mevcut risklerinde artmasına sebep oluyor ve bu da kısır döngüde yeni bir tekrar anlamına geliyor

İkinci tabloyu Şenol Hocamız hazırlamış. Şenol Hoca bu tabloyu “Politika faizi düşüşü ile bazı ekonomik göstergeler neydi ne oldu” diyerek sosyal medyada da paylaşmıştı.


Prof.Dr. Şenol Babuşcu

Burada farklı olarak, eriyen TCMB net döviz rezervlerini de görebiliyoruz.

Aslında söylenecek pek bir şey kalmıyor, zira hocalar oldukça basit şekilde enflasyonun bir sonuç değil aksine bir sebep olduğunu anlatmaya çalışmışlar. Bu arada kur ve enflasyon arasındaki ilişkide çok farklı açılardan değerlendirilmeli, irdelenmeli bence, sadece tek pencereden bakmamak gerekiyor.

Çok net bir şekilde görüyoruz ki ortodoks politikalardan uzaklaşılması ile birlikte büyük riskler de alınmış oluyor ki elbette sonuçlarını zaman içerisinde görmeye başlayacağız, zira mevcut politikaların olumlu sonuçlarını zaman içinde göreceğimizi ekonomi kurmayları söylüyor ben söylemiyorum.

Bugün tüm dünyada enflasyonist bir ortamın hakim olduğu aşikardır. Peki devletler duruma nasıl önlemler alıyor? Öncelikle şu kesinlikle bilinmeli, her devletin ekonomik yapısı, sosyolojik, demografik, ve siyasi yapısında olduğu gibi şahsına münhasır dır. ( Örneğin; Çin’in zamanında uyguladığı ve başarılı olduğu, bu sayede büyümesine ve ekonomik genişlemesine yarayan ekonomik programı, devletlerin sahsına münhasır yapılarından dolayı başka ülkelerde aynı sonuçları doğurmayabilir.)  Gelişmiş ülkelerde dahil olmak üzere görüyoruz ki pek çok devlet, şuan için ortadoks politika silahlarından şaşmıyor. Ardı ardına Merkez Bankaları faiz atışlarını izliyoruz ya da planlanan artışları bekliyoruz. Hal böyle olunca düşünmeden edemiyor insan, acaba bizde faizleri indirmeseydik şu an nasıl bir durumda olurduk diye.  Zamanında(Eylül 2021) Ortodoks politikaların gereğini yapsaydık, yapılacak küçük bir faiz artışı ile birlikte bugün belki de çok başka konulara yoğunlaşabilmiş olabilirdik..

Neyse, kıymetli büyüklerimize ve hocalarımıza ufkumuzu açan paylaşımlarından dolayı teşekkür ediyoruz, sağ olsunlar var olsunlar…

Geçtiğimiz Perşembe günü yılın ikinci faiz kararı açıklandı. Beklentiler dâhilinde, politika faizi 14% olarak sabit kaldı.

Açıklama metninde farklı olarak dikkatimi çeken TL cinsinden, uzun vadeli yatırım kredisi vurgusu oldu. Bence çok güzel bir karar.

TCMB cari işlemler dengesindeki iyileşme eğiliminin güçlenerek devam etmesinin fiyat istikrarı için önem arz ettiğini bu hedefe ulaşmak için uzun vadeli Türk lirası yatırım kredilerinin önemli bir rol oynayacağını değerlendirdiğini ifade etti.

Liralaşma önemli bir husus ve bunu özendirecek teşviklerin de sonuna kadar destekçisi olmalıyız.

TCMB ayrıca cari işlemler dengesinin 2022 yılında fazla vereceğini öngörmüş. Enerji, petrol ve emtia fiyatlarında ki artışlar devam ederken bunun pek mümkün olacağını sanmıyorum açıkçası. Belki daha uzun vadede diyelim.

Sağlıcakla Kalın.