27/06/2022

Kütahya Ekspres Gazetesi

Kütahya’nın gündemi dürüst haber kaynağı

İHRACAT SANCILARI

Son dönemde artan ihracatımızın, ekonomimize katkılarını merak ettim. Çok yüzeysel bir bakışla, aslında ihracatçımızın da zor bir dönemden geçtiğini görebildim. Bununla beraber ihracatımızın ithalatımızı karşılama oranlarında da gerileme görülmekte.

                Sorun var…

                Artan kurların her zaman ihracatçının yüzünü güldüreceği düşünülür. Dışarıdan bakıldığında bu yüksek kurlarda ihracatçıların servetine servet kattığı düşünülmüyor mu? Normal şartlarda evet, teorik olarak kur artışları ithalatı kısar ve ihracatı artırıcı etki yaratır. Zaten yeni ekonomik programda da bu yaklaşım benimsenmemiş miydi? Yüksek kur ile birlikte ithalat azalacak ve yine yüksek kur ile artan ihracat sayesinde dış ticaret açığı azalacaktı, hatta artı olacaktı. Neticede ihracat yükselmiş olsa bile dengeleri değiştirici etki yaratmadığı kesin. Teori dışında mevcut durumu da ve değişkenleri de analiz etmek gerekiyor.

Bakınız;

Yukarıda Nisan sonunda açıklanan Dış ticaret verilerini görebiliyoruz. Buna göre, 2021 Mart ayından bu yana ihracatımızda 19,8 % bir artış gerçekleşmiş. Buna karşılık ithalatımız 30,7% artmış olarak karşımıza çıkıyor. Dolayısıyla ihracatımız ile ithalatımızı karşılama oranımız yaklaşık 7% kadar düşmüş. Yani bu şu demek, yaptığımız ihracat ile ithalatımızın sadece 73,5% sini ödeyebiliyoruz. Geçen sene bu rakam 80,2% di.

                Bakın buna karşılık neler olmuş.

  • 2021 yılı Mart sonu dolar kuru 8,34 iken 2022 yılı Mart sonu dolar kuru 14,66 olarak karşımıza çıkıyor. Yani dolar bir yılda yaklaşık 76% artış göstermiş.
  • 2021 yılı Mart ÜFE rakamı 31,20% iken 2022 yılı Mart ÜFE rakamı 114,97% olmuş. Yani üreticinin maliyeti yaklaşık 3,6 kat artmış durumda.
  • Nisan verilerine baktığımız zaman, 2021 de -3.080 Milyon dolar olan cari dengemiz, 2022 de neredeyse 2 kat artarak -6.102 milyon dolar olmuş. Yani cari açığımız yükselmiş.

Kabaca, maliyet artışları kurdaki artıştan çok daha fazla olmuş bunun sonucunu da cari açıktan görebiliyoruz. İthalata dayalı ihracatımız olduğunu düşünürsek…

Planlananın tam tersi sonuçlar ortadayken artan ihracatımız sevindirmiyor. Sorunun maliyet artışlarından kaynaklandığı açıkça görülüyor. İç piyasada maliyet artışlarını fiyatlara yansıtamayan üreticiler, dış pazarda yüksek maliyetleri sebebiyle rekabet gücünü de kaybetmeye başladı.

Evet, dünya enflasyon ile mücadele ediyor, bu kesin ve tartışılmaz ama bizim özelimizde de farklı sorunlarımız var ve bu süreçte bir parça daha fazla zorlanacağımızı düşünmek ğek ütopik olmasa gerek.

Sağlıcakla Kalın.