29/06/2022

Kütahya Ekspres Gazetesi

Kütahya’nın gündemi dürüst haber kaynağı

KİRA BEDELİNİN UYARLANMASI

Kiracı ile kiralayan kimsenin kira sözleşmesini yapması esnasında her iki taraf açısından da öngörülmesi mümkün olmayan ve fakat daha sonra meydana gelen olağan dışı durumların söz konusu olması mümkündür. Bu olağan dışı şartlar karşısında kira sözleşmesinin taraflarının sözleşmeyi yerine getirmesi hakkaniyet ilkesi gereğince beklenemez konuma gelebilir. Burada olağan dışı olan gelişme sözleşmenin bir tarafı açısından sözleşmenin yerine getirilmesini zorlaştırabilir. Bu gibi haller karşısında sözleşme taraflarından zorluğa düşen taraf kira bedelinin uyarlanmasını mahkemeden talep edebilir.

            Söz konusu dava, kira bedelinin tespiti davasından farklılık arz eder. Zira burada, hakim yeni kira bedelini herhangi bir sınırla bağlı kalmaksızın yeni baştan belirler. TÜFE oranına bağlılık durumu da söz konusu değildir. Burada önemli olan mesele, sözleşmenin kuruluşu aşamasında mümkün olan söz konusu yükümlülüğün yerine getirilmesinin sonradan neredeyse imkansız hale gelmesidir. Koşulların bu denli güçleşmesi karşısında, hakimin de herhangi bir sınırlama ile bağlı kalması hususu beklenemez duruma gelir.

            Kira bedelinin uyarlanması hususuna dair misal verilmesi gerekir ise, mülkün değerinin öngörülemez derecede artması ya da azalması hususu burada örnek verilebilir. Kiralanan taşınmazın değeri yanına ya da yakınına hastane, alışveriş merkezi vb yapılması durumunda değerlenebilir. Bu gibi durumlarda kira bedelinin uyarlanması istenebilir. Olağan dışı olarak hayatımıza bir anda giren covid salgını da yine önemli bir misal konumundadır. Salgın nedeniyle sosyal hayatın durma noktasına gelmesi ve bir çok esnafın iş yapmakta güçlük çekmesi meselesi de uyarlama konusu yapılabilir.

            Kira bedelinin uyarlanması davası açılması açısından herhangi bir süre sınırı söz konusu yoktur. Davanın görülmesi açısından görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi iken; davada yetkili mahkeme sözleşme yeri mahkemesi ya da davalının yerleşim yeri mahkemesidir.  Uyarlama yönündeki talebin, yerine getirilmeyen edimler yönünden geçerli olduğu hususu unutulmamalı; teknik bir konu olmasından kaynaklı profesyonel destek alınması gerekmektedir.

            Kira bedelinin tespiti davası yalnızca çatılı işyerleri ve konutlara yönelik bir dava iken; kira bedelinin uyarlanması davası tüm taşınır ve taşınmaz kira sözleşmeleri açısından söz konusu olabilir.