04/10/2022

Kütahya Ekspres Gazetesi

Kütahya’nın gündemi dürüst haber kaynağı

Yeni Varlık Barışı Kanunundan Ne Bekleniyor?

Yeni Varlık Barışı düzenlemesi önceki muadillerine benzese de farklılaştığı yönler var. İlk olarak yeni varlık barışı düzenlemesi  “Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ne bir önergeyle 50’nci madde olarak eklenen Kurumlar Vergisi Kanunu’nun Geçici 15 inci maddesinde yer verilen hükümlere dayanıyor. Yani Varlık Barışı, ilk defa Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen bir madde ile düzenlendi.

Yeni Varlık Barışı para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazları konu almakta olup bir yandan gerçek ve tüzel kişilerce sahip olunan söz konusu kıymetlerin Türkiye’ye getirilmesi suretiyle ekonomiye kazandırılması diğer yandan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin yurt içinde sahip oldukları kayıt dışı varlıkların kayda alınmasını amaçladığını ifade edebiliriz. Yani buradaki strateji hem kayıtdışı varlıkların ekonomiye kazandırılarak çok ihtiyaç duyulan şu günlerde ekonomiye taze nefes verilmesi (yurtdışı varlıkların ülkeye çekilmesi ayrı bir önem arzediyor) hemde kayıtdışı ekonomiyle mücadele stratejisine destek olunması.

Yeni Varlık Barışında bildirim veya beyan şeklinde iki başvuru yöntemi söz konusu. Bildirim ve beyan için son süre 31 Mart 2023 olarak öngörülmekte. Başvuru süresine bağlı olarak yurt dışı başvurularda yüzde 1-3 arasında kademeli vergi alınacağı belirtilirken yurt içinde yüzde 3 olarak öngörülen tek bir vergi oranı söz konusu.

Önceki uygulamalardan farklı olarak yeni varlık barışı uygulamasında önemli değişikliklerden bir diğeri ise yurt içinde gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti olma koşulu kaldırılarak gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar da yurt içi varlık barışı uygulamasından faydalanabilir hale getirilmiş oldular. Yani kapsam genişletilerek daha fazla kaynağın kayıtlara intikali hedefleniyor.

Yurt dışı Varlık Barışı’nda, bildirilen varlıkların bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 3 ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi gerekiyor (Belki bildirim ve beyan için son gün biraz daha geri çekilip Türkiyeye getirme için 6 ay izni verilebilirdi, fakat bu hali de büyük sorun teşkil etmez). Bu süre kapsamında Türkiye’ye getirilmediği takdirde varlık barışının sağladığı avantajlardan yararlanılamıyor. Yurt içi ve yurt dışı varlık barışı kapsamında bildirilen veya beyan edilen varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılamayacağı belirtilmekte. Önceki düzenlemelerden farklı olarak yeni düzenlemede bildirilen veya beyan edilen varlıkların belirlenen matrah farklarından mahsubuna kadar daha detaylı hükümler dikkat çekiyor. Bu durum hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri bakımından önem arz ediyor. Lakin incelenmeme garantisi yine eleştiri konusu yapılacak gibi görünüyor.

Türkiye ile Türk vatandaşlarının yoğun yaşadığı ülkelerle yapılan otomatik bilgi paylaşımı anlaşmalarının ve özellikle İsviçre ile yapılan anlaşmanın etkisiyle de söz konusu düzenlemeye önümüzdeki dönemde ilgi artabilir. Bilgi paylaşımı neticesinde yurt dışındaki varlıkların Türkiye’ye getirilmesi söz konusu olabilir. Ülke İsviçre olunca ve konunun gizemi düşünüldüğünde hatrı sayılır bir rakamın gelmesi bekleniyor lakin tahmin etmek güç.

Bu arada enflasyon oranları açıklandı. İlk altı aylık enflasyon oranlarının açıklanmasını çok geniş bir kesim bekliyordu çünkü maaşlara ne kadar ek zam ve enflasyon farkı yansıyacağı belli olacaktı. Asgari ücretin 5.500 TL’ye çıkması sonrası da oranların ne olacağı merak ediliyordu. Enflasyon haziranda aylık bazda yüzde 4,95 artarken yıllık bazda yüzde 78,62 oldu. 2022 yılı altı aylık enflasyon yüzde 42.35 olarak gerçekleşti. Açıklanan veri ile emekli ve memur zammı ile beraber ek artışlar da gündeme geldi. Memur ve emeklilerin ikinci yarıyıl zamlarında (-%7.5+%7) = %41.85 artış gerçekleşti. Yani memur ve memur emeklileri 41.85 zam alacak. Diğer yandan SSK ve Bağkur emeklilerinin toplu sözleşme görüşmesi bulunmuyor ve sadece ocak-temmuzda 6’şar aylık dönemler itibarıyla enflasyon ne kadar belirlenmişse, o oranda zam alıyor. Böylece işçi ve esnaf emeklisinin maaşına yüzde 42.35 zam yapılacak.

Bu arada TÜİK’in verilerine göre Türkiye ekonomisi 2022 yılı ilk çeyrek büyüme yüzde 7,3 düzeyinde büyüme sağlamıştı. Ek refah artışı ile kademeli normalleşme adımları ve aşılamanın ardından geri dönüş süreci ülkemizde ekonomik aktivitede olumlu bir seyri de beraberinde getirecektir diye düşünmekteyiz.